Słownik EBM/HTA - CEESTAHC Polska

Home

Szukaj

Forum

Kontakt

Aktualności
Stowarzyszenie
- Misja
- Cele
- Historia
- Statut
- Zarząd
- Członkostwo
- Galerie
- Kontakt
Sympozjum EBHC
Działalność
Szkolenia
EBM-HTA

Main / EBM-HTA / Słownik EBM/HTA

EBM-HTA

Bibliografia metodologiczna

Autorzy słowniczka

Bibliografia słowniczka

ebm, hta, ebhc, fe, health technology assessment, evidence-based health care, evidence based health care, szkolenie, szkolenia, kurs, kursy, metaanaliza, metaanalizy, rct, koszyk świadczeń, benefit package, poland, kraków, mutual review, recenzje wzajemne, peer review, PRS, CEESTAHC, EBM, HTA, Polska, medycyna oparta na dowodach naukowych, htai, eunethta, hen, who, program szkoleń, CI, RR, RRR, OR, ARR, NNT, NNH, ocena wiarygodności badań, analiza wiarygodności badań, wiarygodność badań, test diagnostyczny, testy diagnostyczne, przegląd systematyczny, przeglądy systematyczne, medyczne bazy danych, bazy informacji medycznej, strategie wyszukiwania, strategia wyszukiwania, statystyka medyczna, istotność statystyczna, istotność kliniczna, homogeniczność badań, heterogeniczność badań, wytyczne oceny technologii medycznych, aotm, analiza efektywności, efektywność, analiza wrażliwości, refundacja, dyskontowanie kosztów, analiza wpływu na budżet, budget impact, raport hta, raporty hta, analiza hta, analizy hta, metody ustalania cen, pricnig, farmakoekonomika, medline, cochrane library, biblioteki medyczne, łanda, plisko, władysiuk, blicharz, władysiuk-blicharz, ryś, siwiec, konferencja, konferencje, sympozjum ebhc, sympozja, oferta, oferty

A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | W | X | Y | Z

P

Znaleziono 34 haseł.

Pacjent

chory zgłaszający się po poradę do lekarza, będący pod opieką lekarza [22].

Parametr

miara położenia służąca do opisu populacji [78].

Personel medyczny

lekarze, pielęgniarki, stomatolodzy, technicy medyczni i inny personel medyczny – określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej [6].

Perspektywa analizy kosztów

punkt widzenia w analizie kosztów lub analizie ekonomicznej. Warunkuje wybór kategorii kosztowych i wartość kosztów składających się na koszt całkowity. Analizy ekonomiczne prowadzi się z perspektywy społeczeństwa, płatnika, świadczeniodawcy, pacjenta, ZUS, zakładu pracy itp. [11].

Pharmacovigilance

nadzór nad bezpieczeństwem leków; na pharmacovigilance składają się: aktywne monitorowanie i raportowanie dotyczące jakości, bezpieczeństwa i skuteczności leków. Ocena ryzyka i korzyści leków będących na rynku; monitorowanie wpływu wszelkich wdrożonych działań korekcyjnych; dostarczanie informacji pacjentom, lekarzom i regulatorom dotyczących efektywnego stosowania leków; opracowywanie programów i procedur zbierania oraz analizy raportowanych zdarzeń przez pacjentów i lekarzy [11].

Płatnik

(w opiece zdrowotnej) każda organizacja publiczna lub prywatna, która finansuje lub zabezpiecza środki na opiekę zdrowotną dla ubezpieczonych. Pierwszy poziom płatnika (first-party payer) stanowią pacjenci, drugi (second-party payer) – świadczeniodawcy, trzeci (third-party payer) – prywatne i publiczne instytucje ubezpieczenia zdrowotnego i jednostki administracji rządowe odpowiedzialne za finansowanie określonych świadczeń zdrowotnych [11].

Porada konsultacyjna

porada lekarza konsultanta, lub innego fachowego pracownika medycznego mająca na celu uzupełnienie lub weryfikację postawionej przez innego lekarza diagnozy lub propozycji terapeutycznej.

Porada medyczna

1. stanowisko, opinia, orzeczenie osoby wykonującej zawód medyczny w sprawie określonego problemu zdrowotnego. Rozróżnia się porady: lekarskie, pielęgniarskie, rehabilitacyjne itd.
2. porada udzielona pacjentowi w poradni przez fachowego pracownika medycznego
3. w jej skład wchodzi leczenie, diagnostyka i orzekanie [26].

Porada specjalistyczna

specjalistyczne świadczenie zdrowotne lub zbiór świadczeń udzielanych w poradni specjalistycznej / zespole opieki środowiskowej przez lekarza specjalistę lub zespół osób uprawnionych do udzielania ambulatoryjnych specjalistycznych świadczeń zdrowotnych [52].

Postępowanie w trybie jednodniowym

planowe świadczenie zdrowotne, którego celem jest wykonanie u pacjenta z rozpoznaną jednostką chorobową, określonego postępowania leczniczego lub diagnostycznego w trakcie nie przekraczającego jednej doby pobytu w zakładzie leczniczym.

Poszerzona perspektywa płatnika

dotyczy analizy kosztów i analizy ekonomicznej leków lub technologii nielekowych, których wykonanie jest uzależnione od istotnego bezpośredniego współpłacenia pacjenta, a część kosztów ponoszona jest przez instytucję ubezpieczenia zdrowotnego – poszerzona perspektywa płatnika dotyczy większości leków na liście refundacyjnej [11].

Potrzeby zdrowotne

1. ilość świadczeń zdrowotnych, która powinna być dostarczona w celu zachowania i przywrócenia zdrowia w danym miejscu i czasie [8]
2. liczba i rodzaj świadczeń opieki zdrowotnej, które powinny być zapewnione w celu zachowania, przywrócenia lub poprawy zdrowia danej grupy świadczeniobiorców [53].

Poziom istotności alfa

prawdopodobieństwo, z jakim na etapie planowania badania klinicznego, zakłada się, że wynik jest dziełem przypadku. Poziom istotności równy 0,05 oznacza, że z co najwyżej 5% prawdopodobieństwem możliwe jest, że wynik uzyskany w badaniu jest dziełem przypadku [11].

Prawa pacjenta

podstawowe prawa pacjenta do zdrowia w znaczeniu dostępu do opieki i świadczeń, wyrównania szans w leczeniu i jakości opieki [6].

Procedura

1. unormowany przepisami, zwyczajami sposób prowadzenia, załatwiania jakiejś sprawy; tok, tryb, przebieg czegoś, Obowiązująca, prosta, skomplikowana, zawiła, złożona procedura [22]
2. ustalony sposób przeprowadzenia działania lub procesu [16].

Procedura medyczna

1. postępowanie diagnostyczne, lecznicze, pielęgnacyjne, profilaktyczne, rehabilitacyjne lub orzecznicze przy uwzględnieniu wskazań do jego przeprowadzenia, realizowane w warunkach określonej infrastruktury zdrowotnej przy zastosowaniu produktów leczniczych, wyrobów medycznych i środków pomocniczych [50, 53]
2. działanie i czynności medyczne (wspomagane farmakologicznie, radiologicznie, fizykoterapeutycznie, psychologicznie), które zależnie od jednostki chorobowej, wieku, stanu klinicznego i innych charakterystyk pacjenta układane są w różnorakie konfiguracje i/lub sekwencje (działań i czynności medycznych w celu niedopuszczenia do utraty/pogorszenia zdrowia, i/lub przywrócenia stanu zdrowia, i/lub usunięcia przyczyny choroby, i/lub usunięcia objawów choroby) [54].

Profilaktyka

prevention
działania mające na celu zapobieganie chorobom oraz spowodowanym nimi zgonom i inwalidztwu. Profilaktykę można ogólnie podzielić na: pierwotną (zapobieganie), wtórną (wczesne wykrywanie) i trzeciorzędową (leczenie) [9].

Profilaktyka pierwotna

primary prevention
działania mające na celu przeciwdziałanie powstawaniu choroby poprzez wzmocnienie ogólnego stanu zdrowia, zwiększenie odporności osobniczej na zachorowanie oraz działania mające na celu zmniejszenie ekspozycji na czynniki mogące stymulować rozwój choroby. Profilaktyka pierwotna obejmuje upowszechnienie wiedzy, dotyczącej przyczyn zachorowania jak i propagowanie odpowiednich zachowań profilaktycznych, prozdrowotnych.

Profilaktyka trzeciorzędowa (trzeciej fazy)

third phase prophylasis or prevention
działania zmierzające do przywrócenia choremu pełnego zdrowia, całkowitej lub możliwie pełnej sprawności czynnościowej, zmniejszające stopień możliwego inwalidztwa oraz ryzyko zgonu.

Prognoza stanów zdrowotnych

ocena prawdopodobieństwa wystąpienia określonych stanów zdrowotnych w przyszłości w odniesieniu do aktualnej sytuacji klinicznej. W każdym stanie chorobowym można wyodrębnić pewne cechy, które pozwalają na przynajmniej częściowe przewidzenie dalszych losów pacjenta, czyli ocenę rokowania. Czynniki rokownicze (prognostic factors) są to „cechy” chorego, które pozwalają na ocenę rokowania pacjenta [11].

Protokół badania klinicznego

protocol of clinical study
sformalizowany projekt badania klinicznego, ujęty w formie dokumentu zawierającego opis przesłanek badania, jego metodyki, proponowanej analizy statystycznej oraz warunków, w jakich będzie ono zorganizowane i przeprowadzone podlegający zatwierdzeniu przez głównego badacza, uprawnione instytucje i komisje (komisja etyczna, urząd prowadzący rejestr badań klinicznych).

Próba

sample
podzbiór populacji generalnej, wybrany do badań. Próba może być losowa lub nielosowa, reprezentatywna lub niereprezentatywna [9].

Próba losowa

random sample
próba wybrana z populacji generalnej w oparciu o losowanie [9].

Próba obciążona

biased sample
próba w badaniu obciążonym systematycznym błędem [9].

Próba ślepa – podwójna

element konstrukcji eksperymentalnego badania klinicznego, w którym ani pacjent uczestniczący w badaniu, ani lekarz nie wiedzą, jaką interwencję otrzymuje określony pacjent. Celem zastosowania zaślepienia, zarówno wobec pacjentów, jak i wykonujących interwencję jest uniknięcie błędu wykonania. Celem zaślepienia badacza jest uniknięcie błędu detekcji - badacz, który wie czy dany pacjent otrzymuje placebo, czy aktywne leczenie, może świadomie i nieświadomie wpływać na związek przyczynowo skutkowy między interwencją, a uzyskiwanym punktem końcowym [12].

Próba ślepa – pojedyncza

1. element konstrukcji eksperymentalnego badania klinicznego, w którym badacz wie jaką interwencję pacjent otrzymuje (np. aktywne leczenie czy np. placebo), natomiast pacjent nie wie, czy został przypisany do grupy badanej czy kontrolnej (pacjent nie wie, czy otrzymuje aktywne leczenie, czy np. placebo) [11]
2. badanie, w którym jedna ze stron, albo badacz albo uczestnik, nie wie czy jest podawane uczestnikowi aktywne leczenie czy placebo, nazywane także single-masked study. [14].

Próba ślepa – potrójna

1. utrzymywanie w tajemnicy przed pacjentami, lekarzami oraz osobami oceniającymi i analizującymi wyniki (np. statystykami), do której grupy w badaniu zostali przypisani poszczególni pacjenci [12]
2. badanie, w którym wiedza, do której grupy terapeutycznej przydzieleni są uczestnicy jest niedostępna dla zespołu, który organizuje i analizuje dane z badania, jak również dla uczestników badania i dla badaczy [14].

Próby sparowane

matching
procedura wyboru majaca na celu zapewnienie porównywalności grupy badanej i grupy kontrolnej pod względem czynników nie będących przedmiotem badania [9].

Przeciętne dalsze trwanie życia

life expectancy
przeciętna oczekiwana liczba lat dalszego życia osoby w danym wieku przy założeniu utrzymania się aktualnego poziomu współczynników umieralności [9].

Przedział ufności

confidence interval, CI
1. przedział wartości, w obrębie którego z przyjętym prawdopodobieństwem mieści się dany parametr populacji (np. średnia). Określa stopień precyzji (a raczej braku precyzji) danego pomiaru. W naukach medycznych zwykle podaje się 95% przedział ufności, czyli przedział wartości, w którym z 95% prawdopodobieństwem znajduje się wartość parametru (RR, RRR, ARR, ARI, NNT, średnia itp.) dla populacji ogólnej [11]
2. zakres wartości danej zmiennej przy założeniu ustalonego prawdopodobieństwa zawierania się prawdziwej wartości zmiennej w tym przedziale [9].

Przegląd systematyczny

1. forma poszukiwania informacji zgodnie z predefiniowanymi kryteriami włączenia i wykluczenia np. dla badań klinicznych, niezależnie od wyników poszczególnych badań. Jakościowy przegląd doniesień naukowych w celu rozwiązania problemu badawczego można nazwać systematycznym, gdy charakteryzuje się: (1) formalnym i pełnym procesem wyszukiwania wiarygodnych doniesień naukowych; (2) wyraźnym określeniem obiektywnych kryteriów włączenia i wykluczenia badań klinicznych a priori; (3) ilościową analizą statystyczną wyników badań, w tym ew. wyników skompilowanych w metaanalizach [11]
2. przegląd można nazwać systematycznym, gdy spełnione są 4 z 5 kryteriów: 1 - jasno sprecyzowane pytanie badawcze; 2 - przedstawiona strategia wyszukiwania; 3 - predefiniowane kryteria włączenia i wykluczenia dla pierwotnych badań klinicznych; 4 - (critical apprisal) krytyczna analiza wiarygodności włączonych badań klinicznych, ocena ich mocnych i słabych stron względem metodyki; 5 - prawidłowo przeprowadzona analiza statystyczna obejmująca kompilację homogennych badań klinicznych i prawidłowo wyciągnięte wnioski [86]
3. jakościowy przegląd wszystkich badań dotyczących tego samego pytania klinicznego (podobne: badana populacja, interwencja i punkty końcowe), z użyciem odpowiednich metod zmniejszających błąd systematyczny. Może obejmować metaanalizę [13].

Punkt końcowy drugorzędowy

marker fizjologiczny lub biochemiczny, którego związek z pierwszorzędowym punktem końcowym wykazano w badaniach obserwacyjnych. Z większym bądź mniejszym prawdopodobieństwem można go uznać za predykcyjny w stosunku do wystąpienia głównych punktów końcowych. Występowanie drugorzędowych punktów końcowych może być np. oceniane (uznając ograniczenia metody), kiedy wystąpienie najważniejszych klinicznie punktów końcowych wymaga długotrwałych obserwacji [11].

Punkt końcowy pierwszorzędowy

cel profilaktyki, leczenia lub diagnostyki – istotny klinicznie, główny efekt zdrowotny będący przedmiotem pomiaru w badaniach. Pierwszorzędowe punkty końcowe to: śmiertelność, chorobowość lub zapadalność (w tym działania niepożądane i powikłania) oraz jakość życia [11].

Pytanie kliniczne, pytanie badawcze

ustrukturalizowane pytanie dotyczące określonego problemu klinicznego, pozwalające na sformułowanie hipotez. Pytanie kliniczne odnosi się zwykle do 3 elementów: populacji (problemu zdrowotnego, wskazań), interwencji oraz punktów końcowych. [11].